Giải pháp chăm sóc đặc biệt cho trẻ suy dinh dưỡng

Theo số liệu tính đến năm 2019 của Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) cho thấy, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi tử vong do suy dinh dưỡng gây ra đang ở con số đáng báo động là 45%. Có thể thấy, suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ không chỉ là sự sụt giảm cân nặng mà còn liên quan mật thiết đến sức khỏe và tính mạng. Do đó các bậc cha mẹ tuyệt đối không nên coi thường vấn đề trẻ suy dinh dưỡng.

Hiện tượng suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ

Hiện tượng suy dinh dưỡng ở trẻ xảy ra khi cơ thể thiếu hụt protein năng lượng hoặc một số vi chất dinh dưỡng quan trọng ví dụ một số khoáng chất như kẽm, sắt, vitamin A, vitamin D,…

Ở trẻ nhỏ suy dinh dưỡng có thể chia là một số thể cơ bản, phân chia theo nhiều cấp độ khác nhau ví dụ: suy dinh dưỡng thể thấp còi, thể nhẹ cân, thể teo, phù,…

Suy dinh dưỡng thể thấp còi là hiện tượng các bé chậm phát triển chiều cao so với các bạn cùng trang lứa.Trẻ sơ sinh khi mới ra đời có chiều cao trung bình chuẩn ở mức khoảng 50cm, 1 tuổi: 75 cm, 2 tuổi: 85cm, 4 tuổi: 100cm và tăng đều từ 5 – 6cm mỗi năm sau đó. Ở độ tuổi dậy thì, mỗi năm trẻ có thể tăng chiều cao từ 8 – 12 cm.

Suy dinh dưỡng thể thấp còi là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ
Suy dinh dưỡng thể thấp còi là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ

Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân tức là trẻ có biểu hiện cân nặng nhẹ hơn so với tiêu chuẩn cân nặng theo từng độ tuổi và dấu hiệu chậm tăng cân. Trẻ nhẹ cân thường đến từ nguyên nhân thiếu dưỡng chất, hoặc do trẻ biếng ăn hoặc không thể hấp thụ dinh dưỡng từ thức ăn.

Suy dinh dưỡng thể teo khá nguy hiểm, biểu hiện rõ ràng ra bên ngoài với cơ thể gầy gò, da bọc xương. Trẻ ở trong tình trạng này thường có sức khỏe yếu ớt, dễ mắc bệnh, thường xuyên mệt mỏi, suy nhược. Đây là thể suy dinh dưỡng nguy hiểm, cần chế độ chăm sóc đặc biệt.

Suy dinh dưỡng thể teo đặc biệt nguy hiểm với trẻ 
Suy dinh dưỡng thể teo đặc biệt nguy hiểm với trẻ 

Suy dinh dưỡng thể phù thường khó nhận biết vì cơ thể trẻ trông khá bụ bẫm, không có bất kỳ dấu hiệu nào của việc nhẹ cân. Tuy nhiên, để ý kỹ sẽ nhận thấy những biểu hiện bất thường ở trẻ như da trắng bệch, cơ mềm, chướng bụng, ăn ít, tóc thức, thường xuyên có đốm đỏ khắp người,…

Dấu hiệu nhận biết trẻ suy dinh dưỡng

Mẹ có thể dễ dàng nhận biết dấu hiệu con bị suy dinh dưỡng thông qua một số biểu hiện hằng ngày như sau:

  • Trẻ ăn ít, chán ăn, biếng ăn
  • Trẻ thường xuyên mệt mỏi, lờ đờ, không linh hoạt
  • 2 – 3 tháng trẻ không tăng cân, tăng chiều cao
  • Thường xuyên quấy khóc, khó ngủ, ngủ không yên giắc
  • Cơ bắp tay chân mềm
  • Tóc mỏng, mềm, dễ gãy
  • Dễ mắc bệnh đường tiêu hóa, dễ bị nhiễm trùng
Thường xuyên chán nản, mệt mỏi, ăn ít là dấu hiệu điển hình của trẻ suy dinh dưỡng
Thường xuyên chán nản, mệt mỏi, ăn ít là dấu hiệu điển hình của trẻ suy dinh dưỡng

Nguyên nhân và hậu quả của suy dinh dưỡng ở trẻ

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng suy dinh dưỡng chính là nguồn dinh dưỡng không đủ để hoàn thiện các chức năng của cơ thể.

Chế độ ăn hằng ngày quá nghèo nàn có thể là lý do lâu dài khiến trẻ không đủ dinh dưỡng. Nghèo nàn không chỉ liên quan đến mặt số lượng mà còn là chất lượng. Mẹ chỉ tập trung cho trẻ ăn no mà không để ý đến các nhóm dưỡng chất quan trọng trẻ nhỏ cần để phát triển, là một sai lầm đến từ sự thiếu kiến thức nuôi dạy con cái của bố mẹ.

Khi bữa ăn hàng ngày của con đã có đủ dưỡng chất mà con vẫn rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng, tức nguyên nhân đến từ một vấn đề khác. Thường là do hệ tiêu hóa không thể hấp thụ dinh dưỡng có trong nguồn thức ăn dung nạp hằng ngày. Tình trạng này thường xảy ra khi hệ tiêu hóa bị tổn thương, bị nhiễm khuẩn.

Dinh dưỡng nghèo nàn khiến cơ thể thiếu chất trầm trọng
Dinh dưỡng nghèo nàn khiến cơ thể thiếu chất trầm trọng

Hệ miễn dịch yếu do trẻ không được bú sữa mẹ trong giai đoạn đầu đời cũng là một nguyên nhân điển hình khiến suy dinh dưỡng ở trẻ nặng hơn. Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không chỉ là thức ăn, sữa mẹ còn đóng vai trò hoàn thiện hệ miễn dịch đề kháng của trẻ. 

Suy dinh dưỡng có thể là nguyên nhân khiến trẻ chậm phát triển về cả thể chất và trí tuệ ở thời điểm hiện tại và tương lai. Không những thế, những trẻ bị suy dinh dưỡng có nguy cơ mắc các bệnh như viêm đường hô hấp, viêm phổi,… cao hơn so với những đứa trẻ khác. Hệ miễn dịch đã yếu lại càng yếu hơn. Như đã nói từ đầu, đây cũng là nguyên nhân gia tăng tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi tử vong.

Mẹ chăm sóc trẻ suy dinh dưỡng như thế nào?

Không mẹ nào muốn con mắc phải chứng suy dinh dưỡng. Tuy nhiên trong trường hợp ngoài ý muốn, mẹ cũng phải có những kiến thức nhất định để chăm sóc con nhằm khắc phục tối đa tình trạng này.

Với những bé bị suy dinh dưỡng mẹ cần để ý đến cả chế độ sinh hoạt và chế độ ăn uống từng bữa của con.

Với chế độ sinh hoạt, mẹ cần cho trẻ ăn chính uống sôi, không cho trẻ ăn tại những nơi có môi trường bẩn, tránh các nguồn lây nhiễm từ môi trường. Trẻ cũng cần được tắm rửa, vệ sinh cá nhân đều đặn. Tập thói quen rửa tay trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh; đánh răng ngày hai lần; không cho tay vào mồm,..

Tập cho con thói quen rửa tay thường xuyên.
Tập cho con thói quen rửa tay thường xuyên.

Chế độ ăn uống dành cho những trẻ suy dinh dưỡng nặng ở thể phù hoặc thể teo vô cùng quan trọng. Nguyên tắc cho trẻ ăn trong trường hợp này là mẹ cần cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày, trung bình khoảng 2 – 3 tiếng nên cho con ăn 1 lần.

Phân loại thức ăn cũng cần thiết trong trường hợp này. Một cách dễ dàng nhất đó là mẹ có thể cho bé ăn các thức ăn dạng nước, loãng trước sau đó mới ăn các thức ăn dạng cứng, đặc.

Tăng dần lượng calo dung nạp vào cơ thể một cách từ từ, không nên cho trẻ ăn nhiều đột ngột dễ khiến hệ tiêu hóa bị sốc, không thích nghi được. Các mức calo có thể tăng dần theo các mức 75 – 100 – 150 – 200 kcal/ngày/mỗi kg cân nặng. Khi nhận thấy cân nặng cơ thể trẻ đã ở mức ổn định, mẹ nên giữ ở mức 120 kcal/ngày/mỗi kg cân nặng.

Trẻ suy dinh dưỡng nặng ngoài sữa mẹ cần được bổ sung thêm sữa, ngũ cốc ăn dặm, thịt cá và các loại nước hoa quả tươi.

Với những trẻ từ 1 tuổi trở lên cần bổ sung thêm các dòng sản phẩm sữa dinh dưỡng cao năng lượng đảm bảo 1ml thức ăn tương đương với 1 kcal dung nạp vào cơ thể. Bên cạnh đó kết hợp thêm các món ăn đặc, cháo, ngũ cốc,…

Bổ sung thức ăn cao năng lượng từ sữa hoặc các loại ngũ cốc
Bổ sung thức ăn cao năng lượng từ sữa hoặc các loại ngũ cốc

Trẻ suy dinh dưỡng mức độ nhẹ và vừa phải có thể cải thiện bằng việc thay đổi chế độ ăn uống chất lượng và khoa học hơn. Tuy nhiên, với các bé thuộc tình trạng khẩn cấp, nặng, ngoài sức kiểm soát cần được thăm khám kịp thời nhất để có hướng điều trị cụ thể. Bố mẹ tuyệt đối không được chủ quan với những những dấu hiệu dù chỉ là nhỏ nhất nhé!

 

Đọc thêm:  Sữa tăng cân Kid Essentials có tốt hay không?
Tags:
Đặt câu hỏi với chuyên gia của Kidessentials